เคยสงสัยไหมครับว่าทำไมบางคนถึงดูเหมือนจะ “โชคดี” ตลอดเวลา? เขาได้ทำงานในฝัน ได้แฟนที่ดี หรือได้รับโอกาสดีเข้าหาชีวิตอยู่เสมอ (และบ่อยครั้ง ผมสังเกตว่าเหมือนพวกเขาแทบไม่ต้องพยายามอะไรเลยด้วยซ้ำ!?)
ความลับของคนที่ดูเหมือนจะโชคดีอยู่เสมอนี้ ได้รับการไขปริศนาโดย ดร.เจมส์ ออสติน ในหนังสือ Chase, Chance, and Creativity ที่อธิบายว่า ‘โชค’ ไม่ได้มีเพียงรูปแบบเดียว แต่แท้จริงแล้วมีถึง 4 รูปแบบที่แตกต่างกัน – และที่น่าสนใจคือ เราสามารถสร้างและควบคุมมันได้
เมื่อผมศึกษาข้อมูลเชิงลึกก็พบว่า 2 ใน 4 รูปแบบของโชคนั้น มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับกรอบแนวคิด SEL (Social and Emotional Learning) นั่นคือ การตระหนักรู้ในตนเอง (Self-awareness) และการจัดการตนเอง (Self-management) ดังนั้น บทความนี้ผมจะพามาดูกันว่า 4 โชคที่คุณสร้างเองได้ มีอะไรบ้าง? และเราจะสร้างโชคเหล่านี้ให้เกิดขึ้นมาในชีวิตได้อย่างไร
จากการศึกษาของ ดร.เจมส์ ออสติน ได้เผยให้เห็นว่าโชคนั้นมีถึง 4 รูปแบบที่แตกต่างกัน ลองจินตนาการว่าชีวิตเปรียบเสมือนการเล่นลอตเตอรี่ แต่แทนที่จะพึ่งพาเพียงการสุ่มโชคชะตา เรากลับมีถึงสามวิธีที่จะเพิ่มโอกาสชนะรางวัลให้กับตัวเอง
ดร.ออสติน ได้แบ่ง 4 ประเภทของโชคไว้ดังนี้:
- โชคแบบบังเอิญ (Blind Luck) – ลอตเตอรี่แห่งชีวิต ที่บางครั้งก็มาโดยไม่คาดฝัน
- โชคจากการลงมือทำ (Luck from Motion) – ยิ่งขยัน ยิ่งเพิ่มโอกาสให้โชคเข้าข้าง
- โชคจากการตระหนักรู้ (Luck from Awareness) – มองเห็นโอกาสที่คนอื่นมองข้าม
- โชคจากความเป็นตัวเอง (Luck from Uniqueness) – พลังดึงดูดที่เกิดจากการเป็นตัวของตัวเอง
แม้โชคแต่ละประเภทจะทำงานแตกต่างกัน แต่เมื่อเราเข้าใจธรรมชาติของมันอย่างถ่องแท้ โชคจะไม่ใช่เพียงเรื่องของดวงอีกต่อไป แต่จะกลายเป็น 4 โชคที่คุณสร้างเองได้ ด้วยตัวเองแทน!
4 โชคที่คุณสร้างเองได้
1. โชคแบบบังเอิญ (Blind Luck)
โชคประเภทแรก เป็นโชคดีที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ เป็นโชคที่เกิดขึ้นลอยๆ โดยไม่ต้องใช้ความพยายามใดๆ จากเรา โชคประเภทนี้มักเป็นสิ่งที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของเราโดยสิ้นเชิง ได้แก่:
- สถานที่ที่คุณเกิด
- พ่อแม่ที่ให้กำเนิดคุณ
- สภาพแวดล้อมพื้นฐานในชีวิตของคุณ
- “เหตุสุดวิสัย”
🚩วิธีเพิ่มโอกาสให้เกิดโชคแบบบังเอิญ:
- เปิดตาให้กว้างสำหรับโอกาสที่ไม่คาดคิด
- เป็นคนที่พร้อมทำอะไรแบบฉับพลัน – บางครั้งสิ่งที่ดีที่สุดมักเกิดขึ้นในเวลาที่คุณคาดหวังน้อยที่สุด
- แสดงความขอบคุณ – การยอมรับช่วงเวลาแห่งโชคดีจะทำให้คุณตระหนักถึงมันมากขึ้น
2. โชคจากลงมือทำ (Luck from Motion) – ขยันมาก โชคมาก
นี่คือจุดที่ความโชคดีเริ่มน่าสนใจขึ้น เพราะโชคประเภทนี้ ไม่ได้มาจากดวง แต่มาจากการลงมือทำ มันไม่ใช่แค่เรื่องของการอยู่ถูกที่ถูกเวลา แต่เป็นเรื่องของ การผลักดันตัวเองให้เจอโอกาส และบริหารจัดการพฤติกรรม อารมณ์ และนิสัยของตัวเองให้เอื้อกับโอกาสมากขึ้น
จุดนี้เองที่ “การจัดการตนเอง” (Self-Management) หนึ่งในทักษะสำคัญของ SEL (Social and Emotional Learning – การเรียนรู้ทางสังคมและอารมณ์) มีบทบาทสำคัญ เพราะการจัดการตนเองหมายถึงการตั้งเป้าหมาย การมีแรงจูงใจ และการไม่ยอมแพ้ต่ออุปสรรค ถ้าเราฝึกฝนความมีวินัย ความยืดหยุ่น และความกล้าลองสิ่งใหม่ เราก็จะมีโอกาสมากขึ้นที่จะ “สร้างโชค” ให้กับตัวเอง
เปรียบเทียบง่ายๆ: ลองนึกภาพว่าคุณเป็นลูกบอลพินบอลในตู้เกม ยิ่งคุณกระเด้งไปมาเยอะเท่าไหร่ คุณก็มีโอกาสชนกับจุดทำคะแนนมากขึ้น แต่ความพิเศษอยู่ตรงนี้—คุณสามารถควบคุมแป้นพินบอลได้เอง! ถ้าคุณรู้จักจัดการตัวเองให้เคลื่อนไหวไปในทิศทางที่ถูกต้อง คุณก็มีโอกาสพบโชคดีได้มากขึ้น
🚩วิธีสร้างโชคแบบนี้ผ่านทักษะการจัดการตนเอง:
- ตั้งเป้าหมายพัฒนาตัวเอง ท้าทายตัวเองให้ออกจากคอมฟอร์ตโซน และลองทำสิ่งใหม่
- ควบคุมอารมณ์ตัวเอง ความกลัวและความไม่มั่นใจอาจทำให้คุณไม่กล้าก้าวไปข้างหน้า ฝึกฝนการคิดบวกและมีสติ
- ฝึกความยืดหยุ่นและอดทน ไม่ใช่ทุกการพยายามจะนำไปสู่โชคดีทันที แต่ความพยายามที่ต่อเนื่องจะเพิ่มโอกาสของคุณ
- ทำตัวให้คนเห็น แชร์ผลงาน ไอเดีย และความสนใจของคุณออกไป ไม่ว่าจะออนไลน์หรือออฟไลน์—เพราะคุณไม่มีทางรู้ว่าใครกำลังมองหาอะไรอยู่
3. โชคจากการตระหนักรู้ (Luck from Awareness) – พลังจากการเข้าใจตนเอง
นี่คือโชคที่เกิดจาก “การตระหนักรู้ในตัวเอง” (Self-Awareness) ยิ่งคุณเข้าใจตัวเอง —จุดแข็ง, วิธีคิด, และคุณค่าในตัวเองมากเท่าไหร่ คุณก็ยิ่งสามารถมองเห็นโอกาสดีๆ ได้มากขึ้นเท่านั้น
โชคประเภทนี้ไม่ได้เกิดจากความบังเอิญ แต่มาจากการมีสติรู้เท่าทันตัวเองและสังเกตสิ่งรอบตัวอย่างอยู่เสมอ เมื่อคุณเข้าใจว่าตัวเองเก่งอะไรและต้องการอะไร คุณก็จะสามารถจับโอกาสที่สอดคล้องกับตัวเองได้เร็วและชัดเจนขึ้น
ตัวอย่างเช่น: นักเขียนคนหนึ่งที่เข้าใจจุดแข็งของตัวเองในด้านการเล่าเรื่อง พบว่ามีช่องว่างในตลาดสำหรับหนังสือแนวที่ยังไม่มีใครทำมาก่อน เพราะเขารู้จักตัวเองดีและรู้ว่าตัวเองทำอะไรได้ดี เขาจึงสามารถคว้าโอกาสนี้ได้ก่อนใคร
🚩วิธีพัฒนาโชคประเภทนี้ด้วยการตระหนักรู้ในตัวเอง:
- รู้จุดแข็งและความหลงใหลของตัวเอง ยิ่งคุณเข้าใจว่าคุณถนัดอะไรและสนใจอะไร คุณก็จะยิ่งมองเห็นโอกาสที่ใช่สำหรับคุณได้ง่ายขึ้น
- ทบทวนประสบการณ์ที่ผ่านมา ลองคิดย้อนกลับไปว่าอะไรเคยช่วยให้คุณประสบความสำเร็จในอดีต และคุณสามารถนำสิ่งนั้นมาใช้ได้อีกไหม
- เปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ โชคมักมาในรูปแบบที่คาดไม่ถึง ยิ่งคุณเปิดรับไอเดียใหม่ๆ มากเท่าไหร่ คุณก็จะยิ่งมองเห็นโอกาสที่คนอื่นมองข้าม
- เชื่อในสัญชาตญาณของตัวเอง การมีสติและเข้าใจตัวเองช่วยให้คุณตัดสินใจได้ดีขึ้น เมื่อโอกาสที่ใช่มาถึง คุณจะรู้ได้ทันทีว่ามันเหมาะกับคุณ
4. โชคจากความเป็นตัวเอง (Luck from Uniqueness)
นี่คือโชคที่หายากและทรงพลังที่สุด—เมื่อความเป็นตัวคุณเองดึงดูดโอกาสเข้ามาหา คุณไม่ต้องวิ่งไล่ตามโชค เพราะโชคจะมาหาคุณเอง! ตัวอย่างเช่น คุณเป็นคนที่มีวิธีคิดที่ไม่เหมือนใคร มีทักษะที่แปลกใหม่ หรือมีบุคลิกเฉพาะตัวคุณจะโดดเด่น และเมื่อคุณโดดเด่นโอกาสก็จะเข้าหาคุณเอง
เปรียบเทียบง่ายๆ: ลองนึกภาพว่าคุณเป็นแม่เหล็ก ยิ่งคุณเป็นตัวของตัวเองมากเท่าไหร่ พลังดึงดูดของคุณก็ยิ่งแรงขึ้น คุณไม่ต้องวิ่งหาโอกาส—โอกาสจะเข้ามาหาคุณเอง เพราะมันเข้ากับตัวตนของคุณพอดี
🚩วิธีสร้างโชคแบบนี้:
- ยอมรับความเป็นตัวเอง จุดเด่นหรือความแตกต่างของคุณอาจเป็นข้อได้เปรียบที่ยิ่งใหญ่ที่สุด อย่ากลัวที่จะเป็นตัวของตัวเอง
- แชร์มุมมองของคุณ ไม่ว่าจะเป็นการพูด การเขียน หรือการสร้างผลงาน การแสดงให้โลกเห็นว่าคุณคิดหรือมองโลกอย่างไร จะช่วยดึงดูดคนที่มีแนวคิดเดียวกันเข้ามา
- ลองสิ่งใหม่ๆ เพื่อค้นหาจุดแข็งของคุณ ทดลองทำสิ่งต่างๆ ตามความสนใจ และสังเกตว่าอะไรที่ทำให้คุณรู้สึก “ใช่” ที่สุด
บทสรุป: สูตรลับในการสร้างโชคเพิ่มโอกาสให้เข้าข้างคุณ
นี่คือจุดที่พลังของโชคทวีคูณขึ้น—เพราะคุณสามารถใช้โชคทั้ง 4 ประเภทร่วมกัน เพื่อเพิ่มโอกาสแห่งความสำเร็จสูงสุดลองนึกภาพว่าความโชคดีทำงานแบบ multiplier effect ดังนั้น:
- ✅ เริ่มต้นด้วยการรู้จุดแข็ง ความถนัดของตนเอง (โชคจากการตระหนักรู้ – Luck from Awareness)
- ✅ คุณลงมือทำและพัฒนาทักษะฝึกฝนให้เชี่ยวชาญ (โชคจากการลงมือทำ – Luck from Motion)
- ✅ คุณสร้างเอกลักษณ์ของตัวเองและเป็นที่จดจำ (โชคจากความเป็นตัวเอง – Luck from Uniqueness)
- ✅ และบางครั้ง จักรวาลก็อาจมอบโชคแบบสุ่มให้คุณโดยไม่คาดคิด (โชคแบบบังเอิญ – Blind Luck)
เมื่อคุณรวมองค์ประกอบทั้งหมดเข้าด้วยกัน สิ่งที่ดูเหมือน “โชคดี” ในสายตาคนอื่น แท้จริงแล้วเป็นผลลัพธ์จากความพยายามและการเตรียมตัวอย่างดีเยี่ยม
Sources:
Chase, Chance, and Creativity: The Lucky Art of Novelty. Retrieved from: https://www.researchgate.net/publication/240114681_Chase_Chance_and_Creativity_The_Lucky_Art_of_Novelty_James_H_Austin
Understanding the 4 Types of Luck Will Make You Instantly Luckier. Retrieved from:
https://www.inc.com/jessica-stillman/understanding-4-types-of-luck-will-make-you-instantly-luckier.html
